Podatki
Fundacja rodzinna a podatki - kompletny przewodnik [2026]
CIT 0% na gromadzenie. CIT 15% na wypłatę. PIT 0% dla bliskiej rodziny. To nie omijanie. To przesuwanie.
Fundacja rodzinna jest zwolniona z CIT w zakresie działalności dozwolonej ustawowo. Płaci 15% CIT od świadczeń na rzecz beneficjentów. Beneficjenci z grupy 0 (najbliższa rodzina fundatora) są zwolnieni z PIT. Pozostali beneficjenci płacą 15% PIT.
TL;DR - podsumowanie
0%
CIT na gromadzenie
Dopóki fundacja nie wypłaca, nie płaci CIT. Dywidendy, odsetki, czynsz. Wszystko rośnie bez podatku.
15%
CIT na wypłatę
Fundacja płaci 15% CIT tylko w momencie wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów.
0%
PIT bliskiej rodziny
Beneficjenci z grupy 0 (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo) nie płacą PIT od otrzymanych świadczeń.
Efektywna stawka podatkowa: 15% zamiast nawet 34% (19% CIT + 19% PIT) w klasycznej strukturze spółkowej.
Opodatkowanie fundacji rodzinnej - CIT
CIT 0% - zwolnienie podmiotowe
Fundacja rodzinna jest zwolniona z CIT na działalności wskazanej w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. To m.in.: zbywanie mienia (jeśli nie zostało nabyte wyłącznie w celu odsprzedaży), najem, dzierżawa, przystępowanie do spółek, nabywanie papierów wartościowych, udzielanie pożyczek spółkom powiązanym, obrót zagranicznymi środkami płatniczymi, prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Dopóki fundacja prowadzi wyłącznie dozwoloną działalność i nie wypłaca świadczeń, CIT wynosi 0%. Majątek rośnie bez obciążeń podatkowych.
CIT 15% - na wypłatę
W momencie wypłaty świadczenia na rzecz beneficjenta fundacja płaci 15% CIT. Podstawą opodatkowania jest wartość przekazanego świadczenia.
To jedyny moment, w którym fundacja płaci podatek dochodowy (pomijając sankcyjny CIT 25% za prowadzenie niedozwolonej działalności).
CIT 25% - kara za niedozwoloną działalność
Jeśli fundacja prowadzi działalność gospodarczą spoza katalogu dozwolonych, płaci sankcyjny CIT 25% od przychodów z tej działalności. Dlatego tak ważna jest prawidłowa księgowość i doradztwo.
Fundacja rodzinna a PIT beneficjentów
Stawka PIT zależy od stopnia pokrewieństwa beneficjenta z fundatorem.
0%
Grupa 0
Małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha fundatora.
Zwolnienie całkowite z PIT. Brak limitu kwotowego.
10%
Grupa I i II
Dalsza rodzina: zięć, synowa, teściowie, bratowa, szwagier i osoby z grupy II (np. ciotki, wujkowie, kuzyni).
PIT 10% od wartości otrzymanego świadczenia.
15%
Pozostali
Osoby niespokrewnione z fundatorem, np. przyjaciele, partnerzy biznesowi, osoby wskazane w statucie spoza rodziny.
PIT 15% od wartości otrzymanego świadczenia.
Fundacja rodzinna a podatek od darowizny
Wniesienie mienia do fundacji rodzinnej przez fundatora nie jest opodatkowane podatkiem od spadków i darowizn, ani PIT, ani CIT. Fundacja nie płaci podatku od otrzymanego mienia.
To kluczowa różnica w stosunku do np. darowizny na rzecz spółki z o.o., gdzie takie wniesienie mogłoby generować przychód podatkowy.
Wniesienie nieruchomości nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych (PCC). Podlega natomiast opłacie notarialnej i ewentualnie wpisowi w księdze wieczystej.
Fundacja rodzinna a zachowek
Uwaga: od 2023 r. świadczenia wypłacone z fundacji rodzinnej w ciągu 10 lat przed śmiercią fundatora mogą być uwzględnione przy obliczaniu zachowku. Ale sam majątek fundacji nie.
To fundamentalna zmiana w planowaniu sukcesji. Im wcześniej założysz fundację, tym lepsza ochrona przed roszczeniami o zachowek.
Fundacja rodzinna a spadek
Majątek fundacji nie wchodzi do masy spadkowej fundatora. Oznacza to, że po śmierci fundatora majątek fundacji nie podlega podziałowi spadkowemu, zostaje w fundacji i jest wypłacany beneficjentom zgodnie ze statutem.
Zamiast walki o spadek - uporządkowany transfer majątku na kolejne pokolenia.
Fundacja rodzinna a rozwód
Majątek fundacji rodzinnej nie jest majątkiem fundatora, więc nie wchodzi do majątku wspólnego i nie podlega podziałowi przy rozwodzie. Fundacja istnieje niezależnie od statusu cywilnego fundatora.
Fundacja rodzinna a dywidenda i nieruchomości
Fundacja rodzinna może być udziałowcem/akcjonariuszem spółek. Dywidendy otrzymane przez fundację z tych spółek są zwolnione z CIT, bo fundacja korzysta ze zwolnienia podmiotowego.
W klasycznej strukturze: spółka z o.o. wypłaca dywidendę osobie fizycznej, to 19% CIT + 19% PIT = efektywnie ~34,4%. Z fundacją: 0% CIT na dywidendę + 15% CIT na wypłatę + 0% PIT (grupa 0) = efektywnie 15%.
Bez fundacji
Zysk spółki 1 000 000 PLN
- CIT 19%: -190 000 PLN
- PIT 19% od dywidendy: -153 900 PLN
- Netto: 656 100 PLN
Efektywna stawka: ~34,4%
Z fundacją (gr. 0)
Zysk spółki 1 000 000 PLN
- CIT spółki 19%: -190 000 PLN
- CIT fundacji (dywidenda): 0 PLN
- CIT fundacji (wypłata 15%): -121 500 PLN
- PIT beneficjenta (gr. 0): 0 PLN
- Netto: 688 500 PLN
Efektywna stawka: ~31,2%
Przykład uproszczony. Rzeczywiste oszczędności zależą od struktury majątkowej. Umów konsultację, policzymy konkretnie.
Fundacja rodzinna a działalność gospodarcza
Fundacja rodzinna może prowadzić tylko działalność z zamkniętego katalogu (art. 5 ustawy). Dozwolone to m.in.: zbywanie mienia, najem, dzierżawa, przystępowanie do spółek, nabywanie papierów wartościowych, udzielanie pożyczek spółkom powiązanym, prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Prowadzenie działalności spoza katalogu skutkuje sankcyjnym CIT 25% od przychodów z tej działalności. Dlatego prawidłowe doradztwo i księgowość mają kluczowe znaczenie.